Mục lục
Vốn lưu động là điều kiện tiên quyết không thể thiếu đối với bất kỳ doanh nghiệp nào trong nền kinh tế hiện đại. Do đó, việc chủ động trong xây dựng, sử dụng loại vốn này là biện pháp cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp. Vậy sử dụng vốn lưu động trong doanh nghiệp bằng cách nào cho hiệu quả? Theo dõi ngay bài viết dưới đây.
1. Xác định nhu cầu vốn lưu động của công ty
Đầu tiên, công ty cần phân tích chính xác các chỉ tiêu tài chính của kỳ trước, những biến động trong vốn lưu động, mức chênh lệch giữa kế hoạch và thực hiện nhu cầu sử dụng vốn lưu động ở các kỳ trước.
Dựa trên nhu cầu về vốn lưu động đã xác định, công ty nên lên kế hoạch huy động vốn: xác định khả năng tài chính hiện tại của công ty, lượng vốn còn thiếu, so sánh chi phí huy động từ các nguồn tài trợ để lựa chọn kênh huy động vốn phù hợp, tránh tình trạng thừa hoặc thiếu vốn, hạn chế rủi ro có thể xảy ra.
Khi lập kế hoạch vốn lưu động, doanh nghiệp cần căn cứ vào kế hoạch vốn kinh doanh sao cho phù hợp với tình hình thực tế thông qua việc phân tích, tính toán các chỉ tiêu tài chính, kinh tế của kỳ trước với dự đoán về tình hình kinh doanh, khả năng tăng trưởng trong năm tới và những biến động dự kiến của thị trường.
Xem thêm: Vốn lưu động là gì? Học Best Buy quản trị vốn lưu động hiệu quả
2. Chủ động khai thác và sử dụng nguồn vốn kinh doanh lẫn vốn lưu động
Trong điều kiện doanh nghiệp hoạt động chủ yếu bằng các nguồn vốn huy động từ bên ngoài, để giảm thiểu chi phí sử dụng vốn, doanh nghiệp nên linh hoạt trong việc tìm các nguồn tài trợ với lãi suất phù hợp. Một số nguồn huy động mà doanh nghiệp có thể xem xét:
– Vay ngân hàng:
Đứng trước nhu cầu tăng không ngừng về vốn thì đây là một nguồn cung vốn quan trọng. Nguồn vốn tín dụng ngân hàng thực chất chỉ là nguồn vốn bổ sung chứ không phải nguồn vốn thường xuyên tham gia vào việc hình thành nên vốn lưu động của công ty.
Mặt khác, công ty nên huy động nguồn vốn trung và dài hạn vì việc sử dụng cả 3 loại vốn vay ngắn, trung và dài hạn phù hợp sẽ góp phần giảm bớt các khó khăn tạm thời về vốn, giảm một phần chi phí về vốn và tăng lợi nhuận.
Tuy nhiên để huy động vốn từ ngân hàng thành công, công ty cần xây dựng các phương án kinh doanh, dự án đầu tư khả thi trình lên ngân hàng, thanh toán các khoản nợ gốc và lãi đúng hạn, xây dựng lòng tin tại ngân hàng.
– Nguồn vốn liên doanh, liên kết:
Đây là hình thức hợp tác mà qua đó doanh nghiệp không những tăng được vốn cho các hoạt động kinh doanh mà còn là cơ hội để học hỏi kinh nghiệm quản lý, tiếp thu các tiến bộ khoa học kỹ thuật và chuyển giao công nghệ.
– Vốn chiếm dụng:
Thực chất vốn chiếm dụng là các khoản phải trả người bán, người mua trả tiền trước và các khoản phải trả khác. Đây không được coi là nguồn vốn huy động chính nhưng khi sử dụng loại vốn này công ty không phải trả chi phí sử dụng, nhưng không vì thế mà công ty có thể lạm dụng nó vì đấy chỉ là nguồn vốn dùng trong tạm thời.
Để có thể huy động vốn một cách đầy đủ, kịp thời công ty cần phải thực hiện các biện pháp sau:
- Xây dựng chiến lược huy động vốn phù hợp với tình hình thị trường và môi trường kinh doanh.
- Tạo niềm tin cho các nhà cung ứng vốn bằng cách nâng cao uy tin của doanh nghiệp: ổn định và hợp lý hóa các chỉ tiêu tài chính; thanh toán các khoản nợ đầy đủ, đúng hạn…
- Chứng minh mục đích sử dụng vốn bằng cách đưa ra các kết quả kinh doanh và hiệu quả vòng quay vốn trong năm qua và triển vọng kinh doanh năm tới.
Đối với việc sử dụng vốn nói chung: khi thực hiện công ty phải dựa vào kế hoạch huy động và sử dụng vốn kinh doanh đã lập làm cơ sở điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế.
Nếu phát sinh các nhu cầu bất thường, công ty cần có kế hoạch chủ động về vốn, đảm bảo cho hoạt động kinh doanh diễn ra liên tục, tránh tình trạng phải ngừng sản xuất do thiếu vốn. Nếu thừa vốn, công ty cũng phải có biện pháp xử lý nhanh chóng nhằm đảm bảo phát huy thế mạnh, khả năng sinh lời của vốn.
3. Tăng cường quản lý các khoản phải thu, hạn chế tối đa lượng vốn bị chiếm dụng
Với những khách hàng mua với khối lượng nhỏ, mua lẻ, công ty nên thực hiện chính sách “mua đứt bán đoạn”, không để tồn nợ hoặc chỉ cung cấp chiết khấu ở mức thấp cho các khách hàng nhỏ nhưng thường xuyên.
Với những khách hàng lớn, trước khi ký kết hợp đồng, công ty cũng cần phân loại khách hàng, tìm hiểu thật kỹ về khả năng thanh toán của họ. Trong hợp đồng luôn phải quy định chặt chẽ về thời hạn, phương thức thanh toán và hình thức phạt vi phạm hợp đồng.
Một số điểm cần lưu ý khác:
– Mở sổ theo dõi chi tiết các khoản nợ và tiến hành sắp xếp các khoản phải thu theo thời gian. Như vậy, công ty sẽ dễ dàng theo dõi các khoản phải thu sắp đến hạn để có các biện pháp hối thúc khách hàng trả tiền. Định kỳ công ty cần thực hiện công tác kiểm tra các khách hàng đang nợ về số lượng và thời gian thanh toán, tránh tình trạng các khoản thu đó rơi vào tình trạng nợ khó đòi.
– Công ty nên áp dụng các biện pháp tài chính nhằm thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm và hạn chế vốn bị chiếm dụng như chiết khấu thanh toán và phạt vi phạm khi quá thời hạn thanh toán.
– Nếu khách hàng thanh toán chậm, công ty cũng cần xem xét lý do cụ thể để đưa ra các chính sách phù hợp như gia hạn nợ, giảm nợ nhằm giữ gìn mối quan hệ sẵn có và chỉ nhờ đến sự can thiệp của các cơ quan chức năng khi các biện pháp trên không mang lại kết quả.
– Khi mua hàng thanh toán trước hay thanh toán đủ phải yêu cầu người bán lập các hợp đồng bảo hiểm tài sản mua nhằm thấy thoát, hỏng hóc hàng hóa trên nguyên tắc “giao đủ, trả đủ” hay các chế tài áp dụng khi ký kết hợp đồng.
4. Có biện pháp sử dụng vốn bằng tiền tạm thời nhàn rỗi
Với các doanh nghiệp có vốn bằng tiền chiếm tỷ trọng lớn, việc tổ chức quản lý và sử dụng vốn bằng tiền có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với các hoạt động kinh doanh của công ty cũng như hiệu quả sử dụng vốn. Nếu để lượng vốn bằng tiền nhàn rỗi quá lớn, công ty sẽ đánh mất cơ hội đầu tư cho các hoạt động khác hứa hẹn đem đến lợi nhuận như kinh doanh tài chính, bất động sản..
Do đó, công ty cần có các kế hoạch dự phòng đối với nguồn vốn nhàn rỗi, để tận dụng tối đa lượng vốn trong doanh nghiệp.
5. Quản lý hàng tồn kho, giảm thiểu chi phí lưu kho
Việc hàng tồn kho còn nhiều, chiếm tỷ trọng cao trong tổng vốn lưu động cho thấy lượng hàng hóa mua hay ký gửi tại các đại lý còn nhiều. Việc hàng tồn kho trong quá trình đến tay người tiêu dùng thì việc mất mát, hỏng hóc hay thất thoát vốn là không thể tránh khỏi. Vậy các công ty nên làm gì trong trường hợp này?
– Lên kế hoạch cho các hoạt động kinh doanh dựa trên cơ sở tình hình năm báo cáo, chi tiết số lượng theo từng tháng, quý. Kiểm tra chất lượng hàng hóa khi nhập về. Nếu hàng hóa kém chất lượng, cần đề nghị người bán đền bù ngay để tránh thiệt hại cho công ty.
– Bảo quản tốt hàng tồn kho. Hàng tháng, quý kế toán kho cần đối chiếu sổ sách, phát hiện số hàng tồn đọng để xử lý, tìm biện pháp thanh lý hàng hóa tồn đọng để nhanh chóng thu hồi vốn.
– Thường xuyên theo dõi biến động của thị trường hàng hóa. Từ đó đưa ra dự đoán và quyết định điều chỉnh kịp thời việc nhập khẩu và tích trữ lượng hàng trong kho trước sự biến động của thị trường.
6. Tổ chức tốt việc tiêu thụ nhằm đẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốn lưu động
Doanh nghiệp có thể đẩy mạnh việc việc tiêu thụ bằng cách:
– Xây dựng và mở rộng hệ thống dịch vụ tại những thị trường đang có nhu cầu thông qua việc nghiên cứu, tìm hiểu thị hiếu khách hàng
– Tuân thủ phương châm khách hàng là thượng đế, áp dụng các chính sách ưu tiên về giá, điều kiện thanh toán và phương tiện vận chuyển với những khách hàng mua hàng nhiều, thường xuyên.
– Tăng cường các mối quan hệ hợp tác, mở rộng thị trường tiêu thụ, đẩy mạnh các hoạt động tiếp thị, nghiên cứu thị trường để nắm bắt thị hiếu của khách hàng đồng thời thiết lập hệ thống cửa hàng, đại lý phân phối trên phạm vi rộng.
Hiện nay, hầu hết hàng hóa của công ty chỉ được tiêu thụ qua các đại lý là chính. Để mở rộng mạng lưới tiêu thụ, công ty phải từng bước xây dựng hệ thống các cửa hàng phân phối của riêng mình để cùng với các đại lý hiện có đẩy nhanh tốc độ bán hàng. Làm như vậy chắc chắn khả năng tiêu thụ của công ty tăng lên và tỷ suất lợi nhuận sẽ cao hơn, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động của mình.
Tuy nhiên, việc mở rộng các đại lý công ty cần chú ý tới vấn đề thanh toán. Nhiều đại lý thường xảy ra tình trạng chậm thanh toán, cố tình dây dưa công nợ để chiếm dụng vốn của công ty, vì vậy công ty cũng cần đưa ra điều khoản thanh toán chặt chẽ, tốt nhất là phải có tài sản thế chấp, yêu cầu các đại lý thiết lập hệ thống sổ sách, chứng từ đầy đủ.
7. Có biện pháp phòng ngừa những rủi ro xảy ra
Những rủi ro bất thường trong kinh doanh như lạm phát, giá cả thị trường tăng, dịch bệnh, thiên tai.. là những yếu tố khó đoán định trước. Để hạn chế tối đa những tổn thất có thể xảy ra, công ty cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa để khi vốn kinh doanh hay vốn lưu động có dấu hiệu bị hao hụt, công ty có thể có ngay nguồn bù đắp, đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra liên tục. Các biện pháp công ty có thể sử dụng:
- Mua bảo hiểm hàng hóa với những hàng hóa đang đi đường lẫn hàng hóa trong kho
- Trích lập các quỹ dự phòng tài chính, dự phòng nợ phải thu khó đòi, giảm giá hàng bán tồn kho.
Việc tham gia bảo hiểm hàng hóa tạo ra một chỗ dựa vững chắc, giúp công ty có điều kiện về tài chính để chống đỡ mọi rủi ro, tổn thất bất ngờ xảy đến mà không ảnh hưởng nhiều đến vốn lưu động.
Cuối kỳ, công ty cần tiến hành kiểm tra, rà soát, đánh giá lại vật tư hàng hóa, vốn bằng tiền, đối chiếu với sổ sách kế toán để xử lý chênh lệch.
