Mục lục
Chiến lược kinh doanh được ví như kim chỉ nam soi đường rọi hướng cho doanh nghiệp, là chìa khóa vận hành giúp tổ chức đạt mục tiêu, kế hoạch đề ra. Vì thế mà bất kỳ một doanh nghiệp nào cũng cần xây dựng chiến lược riêng.
Vậy bản chất của chiến lược kinh doanh là gì? Làm thế nào để xây dựng chiến lược sáng suốt, hiệu quả cho doanh nghiệp? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết này!
1. Chiến lược kinh doanh là gì?
Khái niệm
Chiến lược kinh doanh là toàn bộ đường hướng, phương pháp và cách thức hoạt động của một doanh nghiệp trong suốt một khoảng thời gian xác định từ ngắn hạn đến dài hạn nhằm đạt được mục tiêu, hiệu quả kinh doanh tối ưu mà doanh nghiệp đề ra.
Chiến lược kinh doanh khôn ngoan sẽ giúp tổ chức tăng trưởng nhanh chóng, tạo ra sức cạnh tranh lớn trên thị trường, đồng thời mang lại hiệu quả về mặt tài chính. Mỗi chiến lược đưa ra cần đảm bảo sự khác biệt so với đối thủ và tiềm năng phát triển trên thị trường.
Đặc điểm
– Chiến lược kinh doanh xác định rõ phương hướng kinh doanh và những mục tiêu cơ bản cần đạt trong từng thời kỳ. Nó định hướng và thống nhất mọi hoạt động hướng tới mục tiêu chung của tổ chức.
– Chiến lược kinh doanh không phải là bất biến, sự thành công của nó chỉ tồn tại trong một thời gian nhất định, bởi vậy chiến lược cần có sự linh hoạt để thích ứng với bối cảnh, xem xét điều chỉnh cho phù hợp với môi trường và điều kiện kinh doanh.
– Chiến lược cần được các nhà lãnh đạo cấp cao và các chuyên gia có năng lực nhất bàn bạc, tính toán và cân nhắc kỹ lưỡng để đưa ra các hướng đi hiệu quả, tối ưu nhất, phát huy được lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp, tận dụng được các cơ hội kinh doanh.
Vai trò
Kinh doanh mà không có chiến lược cũng giống như “đi đêm mà không có đèn”. Chiến lược kinh doanh đóng vai trò quan trọng không thể thiếu đối với mỗi tổ chức, nó sẽ giúp:
- Định hình từng bước cần thực hiện để đạt được mục tiêu, hiệu quả mà doanh nghiệp đề ra.
- Xác định và đánh giá ưu nhược điểm của bản thân, làm cơ sở xây dựng các kế hoạch nhằm tối ưu hóa điểm mạnh và bù đắp hoặc loại bỏ điểm yếu.
- Phân bổ hợp lý các nguồn lực cho từng hoạt động kinh doanh, phát huy tối đa hiệu suất công việc và nâng cao hiệu quả hoạt động.
- Kiểm soát chặt chẽ mọi hoạt động, kế hoạch đang diễn ra; đảm bảo doanh nghiệp đang đi đúng hướng, tiến gần tới mục tiêu.
- Tập trung vào việc tận dụng các điểm mạnh như một lợi thế cạnh tranh giúp doanh nghiệp trở nên độc nhất trên thị trường.
2. Các loại chiến lược kinh doanh thông dụng
Đây là một số loại hình chiến lược kinh doanh thông dụng mà các doanh nghiệp thường áp dụng:
– Chiến lược phát triển sản phẩm: Đa dạng hóa sản phẩm, độc quyền, thiết kế sản phẩm theo yêu cầu đơn đặt hàng, cung cấp bản dùng thử, thay đổi chủ đề theo tháng…
– Chiến lược giá: Chiến lược giá cho phân khúc khách hàng tương ứng, chiến lược giá combo, giá cùng sản phẩm đi kèm, trả sau, mua 1 tặng 1…
– Chiến lược phát triển thị trường và khách hàng: Phân khúc thị trường, liên thị trường, khách hàng mục tiêu, chiến lược thâm nhập thị trường…
– Chiến lược tiếp thị và marketing: Chiến lược phân phối (Marketing hỗn hợp), E-marketing, chăm sóc khách hàng, đa dạng hóa chiến lược tiếp thị…
– Chiến lược phân phối và bán hàng: Chiến lược đại lý, khách hàng, chiến lược mở chuỗi cửa hàng, chiến lược bán sỉ – bán lẻ, xây dựng hệ thống bán hàng…
– Chiến lược thương hiệu: Xây dựng thương hiệu, định vị thương hiệu, nhượng quyền thương hiệu…
3. 6 bước xây dựng chiến lược kinh doanh hoàn hảo
Để xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả – tối ưu cho doanh nghiệp mình, bạn có thể tham khảo quy trình 6 bước sau đây:
Bước 1: Xác định tầm nhìn và sứ mệnh của tổ chức
- Tầm nhìn: là thông điệp cụ thể hóa sứ mệnh thành mục tiêu tổng quát, tạo niềm tin vào tương lai của doanh nghiệp.
- Sứ mệnh: nêu rõ lý do tồn tại của doanh nghiệp và chỉ ra các việc cần làm.
Việc xác định tầm nhìn, sứ mệnh và giá trị cốt lõi chính là sự tuyên bố chiến lược của tổ chức, là cơ sở để hành động. Bạn cần xác định tầm nhìn của doanh nghiệp mình trong 1 năm tới, 5 năm hay 10 năm tới sẽ phát triển ra sao? Đâu là những giá trị cốt lõi, nguyên tắc mà doanh nghiệp theo đuổi? Từ đó thống nhất trong toàn bộ chiến lược, hoạt động của doanh nghiệp.
Bước 2: Thiết lập mục tiêu chiến lược
Ngay từ đầu, doanh nghiệp phải xác định rõ các mục tiêu hay mục đích mà tổ chức mong muốn đạt được trong tương lai. Hãy vạch ra rõ ràng những mục tiêu và kết quả cần đạt trong ngắn hạn/ dài hạn. Đó là con số doanh thu mong muốn cụ thể nào? Lợi nhuận cần đạt bao nhiêu? Số lượng hàng hóa bán ra từng tháng/ từng quý? Độ phủ sóng của thương hiệu và sản phẩm như thế nào so với 1 năm trước? Kế hoạch sẽ thực hiện trong bao lâu (6 tháng, 1 năm hay 3 năm)?…
Bước 3: Quy định phạm vi chiến lược
Phạm vi chiến lược cho biết ai sẽ thực hiện chiến lược kinh doanh này, phòng ban nào, chi phí bao nhiêu, thực hiện ở khía cạnh nào, thị trường nào? Một chiến lược hiệu quả không phải là tập trung thỏa mãn nhu cầu ở tất cả các thị trường bởi như vậy sẽ bị phân tán, chẻ nhỏ nguồn lực dẫn tới không đảm bảo kết quả như mong muốn. Doanh nghiệp phải đặt ra giới hạn về sản phẩm, khách hàng, khu vực… để thực hiện chiến lược tốt nhất.
Bước 4: Phân tích môi trường doanh nghiệp
Phân tích môi trường bên trong: Tiến hành phân tích đầy đủ những điểm mạnh, lợi thế cạnh tranh cũng như điểm yếu của doanh nghiệp về mọi mặt tài chính, quản trị, nhân lực, marketing, hoạt động sản xuất… Đồng thời nắm bắt môi trường kinh doanh, xác định những cơ hội và thách thức đặt ra. Qua đó đề ra phương hướng kinh doanh sát với tiềm lực doanh nghiệp và có nhiều triển vọng nhất.
Phân tích môi trường bên ngoài: Phân tích môi trường vĩ mô, môi trường ngành..mà doanh nghiệp đang tham gia sản xuất kinh doanh, nhận thức các cơ hội và nguy cơ từ môi trường ngoài tác động lên tổ chức, từ đó có hướng đi phát triển hợp lý.
Bước 5: Lựa chọn và triển khai chiến thuật
Dựa trên những phân tích phía trên, lựa chọn phương án chiến lược tối ưu nhất, ứng với các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của doanh nghiệp.
Từ đó, xây dựng và hệ thống hóa các hoạt động triển khai chiến lược cùng các chiến thuật tối ưu để đạt được kết quả đề ra: Phân bổ nguồn lực nhân sự như thế nào, nguồn tài chính bao nhiêu, thời gian cụ thể và cách thức thực hiện như thế nào? Đồng thời những người chịu trách nhiệm về chiến thuật hiểu mình cần phải làm gì, từ đó tiết kiệm thời gian và công sức.
Bước 6: Đo lường, đánh giá và kiểm soát
Đo lường, đánh giá hiệu quả của kế hoạch, chiến lược kinh doanh giúp bạn kịp thời phát hiện ra những vấn đề vướng mắc, những hoạt động đang đi lệch hướng để từ đó có thể duy trì kết quả theo mong muốn hoặc điều chỉnh và thay đổi phù hợp sao cho đạt được hiệu quả kinh doanh tốt nhất.
Trên đây là 6 bước then chốt mà mọi CEO và doanh nghiệp phải nắm chắc để xây dựng và triển khai hiệu quả các chiến lược kinh doanh tối ưu cho doanh nghiệp mình.
4. Ví dụ về chiến lược kinh doanh
Ví dụ về chiến lược kinh doanh “chắc chân trên thị trường” của Coca Cola
Ngay từ khi thành lập, mục tiêu của Coca Cola luôn là chiếm lĩnh thị trường lớn nhất, kiên định với thị trường truyền thống chứ không phải là làm dàn trải thị trường của mình trên toàn thế giới. Theo hãng thì phải có chỗ đứng vững chắc trên thị trường của mình rồi mới mở rộng ra các thị trường nhỏ cũng chưa muộn. Nhờ đó tại các thị trường lớn như Mỹ, Trung Quốc hay Châu Âu thì Coca Cola vẫn luôn là sự lựa chọn số 1 khi nhắc đến nước ngọt, dù gần đây có rất nhiều hãng nước ngọt ra đời và trong số đó có thể kể đến những đối thủ là Pepsi, Fanta, Sprite…
Chiến lược kinh doanh “tạo ra tin đồn” của Apple
Không cần phải chi quá nhiều tiền để quảng bá sản phẩm mới, Apple đã dựa vào chiến lược tạo ra tin đồn hay còn gọi là Marketing truyền miệng khiến cho người dùng mong chờ, sốt sắng về sản phẩm của mình. Dù Apple chưa tiết lộ thông tin về sản phẩm của mình nhưng những lời đồn thổi từ giới truyền thông đã khiến chiếc Iphone sắp ra mắt nào cũng trở thành “siêu phẩm”, khiến công chúng nóng lòng muốn mua sớm, mua cho bằng được, đồng thời tạo nên “tâm lý ăn theo” của khách hàng.
Chiến lược “bỏ phố về quê” của Viettel
Xuất phát điểm từ vị trí thứ 4 trên thị trường viễn thông (sau Vinaphone, Mobifone, Sfone), Viettel đã vươn lên đứng thứ nhất. Với quyết định kinh doanh táo bạo, khác hẳn cách tư duy phổ biến của đa số doanh nghiệp viễn thông khác: Bỏ phố về quê, đầu tư ở nông thôn với cơ sở hạ tầng yếu kém hơn. Nhưng Viettel đã làm được và chứng minh rằng chiến lược của mình là đúng đắn. Sau khi Viettel thành công tại nông thôn, các nhà mạng khác mới tìm đến thị trường này và chậm hơn 1-2 năm sau. Lúc đó, Viettel lại thay đổi chiến thuật, trở lại thành phố và chứng tỏ sức bao phủ của mình.
—————————————–
⇒ Những chiến lược kinh doanh mới mẻ, phù hợp đã giúp rất nhiều doanh nghiệp thành công, thu về lợi nhuận khủng, thậm chí có những cú lội ngược dòng đầy ngoạn mục. Giờ đây, bạn cũng có thể xây dựng các chiến lược kinh doanh hiệu quả như vậy cho riêng doanh nghiệp mình nhờ đầy đủ hướng dẫn chi tiết, các phương pháp, công cụ và mẫu biểu xây dựng chiến lược đã được hệ thống hóa bài bản, trọn vẹn trong Bộ tài liệu SODES – XÂY DỰNG KẾ HOẠCH KINH DOANH TỪ A-Z tại đây: https://sodes.vn/kehoachkinhdoanh/01
